Tel: 0212 263 01 80-94

 

GSM: 0541 230 20 17-18

 

E-mail: info@vipturkeydergisi.com

Diş Hekimi Dr. Agah CAN "Dişlerde Aşınmalar ve Estetik Kaygılar"

Diş Hekimi Agah Can
Dişlerde Aşınmalar ve Estetik Kaygılar
Diş sert doku aşınmaları diş hekimliğinde giderek artan sıklıkta görülen bir problemdir. Son zamanlarda diş aşınmalarındaki artışın sebebi, insanların dişlerinin daha uzun süre ağızlarında kalması ile aşınmaya maruz kalma sürelerinin uzamış olmasıdır. Dişlerin fonksiyon görmeleri esnasında meydana gelen mikron düzeyindeki madde kayıpları uzun sürede ölçülebilir düzeye ulaşmaktadırlar. Genel olarak diş aşınmaları; abrazyon, erozyon, atrizyon, abfraksiyon olarak sınıflandırılmaktadır. Diş aşınmalarını bazen tek bir etyolojik faktöre dayandırmak çok zordur.
 Bu aşınma tiplerini sırayla tanımlayacak olursak: 
Abrazyon: Öğütme, silme veya kazıma gibi mekanik olaylar ile dokunun veya yapının aşınmasını ifade etmektedir. Dişlerdeki abrazyon ise ağızda bulunan ve dişlerle temas eden yabancı cisimlerin yaptığı aşırı baskı sonucunda dişlerin patolojik olarak aşınmasıdır. Dişlerde Abrazyon,  aşındırıcı malzemelerin kullanımı, alışkanlıklar ve yanlış fırçalamanın sonucunda dişlerin patolojik olarak aşınmasıdır. Etyolojisine göre çeşitli tiplerde görülürler. Diş Fırçası Abrazyonu En çok görülen abrazyon tipidir. Servikal alanda sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Fırçalama tekniği, yöntemi, sıklığı, kıl tasarımı ve aşındırıcı partikül oranı yüksek macun kullanımıyla ilgilidir. En çok kesiciler başta olmak üzere küçük azılarla birlikte üst çene etkilenmektedir. Sağ elini kullananlarda daha çok sol tarafta, sol elini kullananlarda da sağ tarafta oluşur. Bu lezyonlar klinik olarak konkav, disk şekilli, kama şekilli, yassı, düzensiz ve derinlik ve boyuta göre değişik şekillerde olabilmektedir. Kroşe abrazyonu: Parsiyel protezlerin kroşelerinin geldiği yerde oluşur. Fakat burada kroşenin mekanik etkisi kadar orada biriken yemek artıklarından oluşan asidin de büyük etkisi vardır. Kötü alışkanlık sonucu oluşan abrazyon: Pipo içenlerde, uzun süre aynı taraftaki dişleri ile herhangi bir şey tutup koparmaya çalışanlarda görülen abrazyondur. Meslekle ilgili abrazyon: Bazı kimseler işleri nedeniyle kötü alışkanlık kazanırlar. Terziler iğneleri, berberler tokalarım uzun süre ağzın aynı tarafında tuttuklarında görülmektedir.
 Atrizyon: Yabancı bir cisim olmaksızın diş dişe değimin bir sonucu olarak diş sert dokularının fizyolojik aşınmasıdır. Dişlerde Atrizyon Normal çiğneme olayının etkisiyle bazen ara yüzlerde olmak koşuluyla dişlerin kesici ve çiğneyici yüzeylerinde meydana gelen yavaş ve düzenli oluşan madde kaybıdır. Dişlerdeki aşınma, eğitimsel, kültürel, diyetle, mesleki ve bazı coğrafi faktörlerle ayrıca yaş ve okluzyonla de ğişiklik gösterir. Atrizyon önce üst ve alt keser dişlerin kesici kenarlarında görülmeye başlar. Atrizyon sonucu dişlerin temas noktaları yüzey haline gelirken dişler de orta çizgiye doğru hareket ederler.
Erozyon: Elektrolitik ve kimyasal yollarla temas edilen yüzeyin kademeli olarak yıkılmasıdır. Dişlerdeki erozyon ise; bakteriyel etken olmaksızın, uzun dönem asit atakları na maruz kalma sonucu floroapatit ve hidroksiapatit kristallerinin diş yüzeyinden çözünmesidir. Diş sert doku aşınmalarından bir diğeri de erozyondur. Klinik ve mikroskobik olarak diş çürüğünden ve normal diş aşınmasından farklıdır. Erozyon, genellikle fasiyal, okluzal ve lingual yüzeylerde görülmektedir. Asitle zayıflamış mine yüzeyi diğer aşınma olaylarının daha kolay oluşmasına izin vermektedir. Mine yumuşaması klinik olarak gözlenmemesine karşın, diş sert doku direnci azalmakta, böylece hem mine hem de dentin mekanik abrazyon sonucu daha kolay aşınabilmektedir. Asit ataklarından hemen sonra diş fırçalanması erozyonu artırır.
 Abfraksiyon: Dişin mine-sement birleşiminde meydana gelen kama şeklindeki diş sert doku kaybıdır. Dişin uzun aksına yüklenen okluzal kuvvetlerin yayılmasının bir sonucu olduğu düşünülmektedir.
Erozyonun sınıflandırılması; Dış Kaynaklı İç Kaynaklı İdiopatik Dış kaynaklı erozyona neden olan faktörler; Çevresel Faktörler Diyet İlaçlar Yaşam Tarzı Ağız Bakım Ürünleri Profesyonel Diş Temizliği olarak sayılabilir. Çevresel Faktörler Ön dişlerin kesici kenarlarını içeren erozyon olguları asit atakları
ile oluşmaktadır. Erozyon son yıllarda birçok araştırmaya konu olmuştur. Son yıllarda karbonatlı içecekler olmak üzere enerji içeceği tüketim sıklığının arttığını buna bağlı olarak da erozyonun çok olduğunu kanıtlanmıştır. Portakal suyu ve kolaların maden sularından 100 kez daha fazla çözücü özellikte olduklarını bulmuştur. Dolayısıyla maden suları çok fazla içecek tüketimi olan kişilerde diğer asidik içeceklere alternatif olarak sunulabilir. Antioksidan etkisinden dolayı çay, diğer kafeinli içeceklere oranla daha sağlıklı kabul edilir.
Diş sert doku aşınmalarının tedavisine öncelikle etkeni bulup ortadan kaldırmayla başlanmalı, daha sonra tedavi planlamasına geçilmelidir. Başlangıç lezyonların gelişimi için sebeplerin bilinmesi lezyonun daha ilerlemeden tedavi edilmesinde bize yardımcı olur. Hastanın sorunu abrazyon ise diş fırçalama tekniği incelenmeli, horizontal teknik kullanıyorsa dairesel teknikle değiştirilmelidir. Aşındırıcı etkisi az olan macunlar önerilmeli, flüor içeren jellerle fırçalama desteklenmelidir.
Erozyonun Tedavisinde Duyarlılık Giderici Ajanların Kullanılması: Burada amaç pulpada sinirsel iletimi kesmek ya da tubullerin ucunu tıkamaktır. Ağrının azaltılması için; nöral uyaran blokerleri, antiinflamatuar ilaçlar, protein çöktürücii ajanlar, tubul tıkayıcı ajanlar, laserler kullanı labilmektedir. Fakat bunların hiçbirisinin etkisi sürekli değildir. Dentin tubullerinin fonksiyonel ve anatomik olarak kapatılması dentin sıvı akışını azaltmaktadır. Tubulleri kapatarak veya tubul çapını küçülterek dentin geçirgenliğini azaltan herhangi bir madde dentin duyarlılığını azaltabilmektedir. Erozyonun Tedavisinde hekim gerekli gördüğünde Restoratif Yaklaşımlar da dişlerin tedavisine kullanılabilir. Öncelikle periodontal sağlık kontrol altına alınmalıdır. Erozyon sonucu ortaya çıkabilecek ağrılar, dentin duyarlılığının giderilmesi ve estetiğin yeniden kazanılması hastaların motivasyonunu arttırıcı etkenlerdir. Fonksiyon ve Estetik günümüzde,  koruyucu tedavilerle,  dişlerini daha uzun süre kullanan hastalarda çok önemlidir. Dişlerinde aşınma şikayeti olan bir hastada öncelikle aşınmanın etkeni tespit edilerek hangi tip aşınma olduğu belirlenmelidir. Etkeni ortadan kaldırdıktan sonra hastaya koruyucu tedavilerde bulunulmalıdır. Daha komplike vakalarda koruyucu tedaviyle birlikte restoratif tedavi uygulanmalıdır. 
Sonuç olarak,  yediğimiz besinler ve içtiğimiz herşeyin dişler üzerinde az veya çok etkisi vardır. Ağız sağlığı için sadece diş fırçalamak yeterli değildir. Diş hekiminize düzenli giderek komple ağız bakımını ihmal etmeden yerine getirmek uzun süreli sorunsuz Ağız Sağlığı için önemlidir. 
Sağlıklı,  bol kahkahalı  günler dilerim.

 



Sayfa Kategorisi: Dr.Agah Can
 
Paylaş
 
Anket